Hình Vang Vọng Ý

Lân Tinh Foundation: Đơn vị tổ chức

Lời ngỏ giám tuyển:

“Tô Ngọc Vân (1906–1954) là một tượng đài lớn, vừa là họa sỹ, nhà tư tưởng và nhà giáo dục với di sản có sức ảnh hưởng sâu rộng trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam. Tốt nghiệp đầu bảng khóa II (1926–1931) Trường Mỹ thuật Đông Dương, ông trở thành một tên tuổi được đánh giá cao với kỹ thuật vững chắc và ý niệm sắc sảo, khai thác tính đương thời của thị dân Hà Nội. Xuyên suốt kháng chiến chống Pháp, Tô Ngọc Vân đã có một cuộc trở mình trong suy nghĩ và chủ đề sáng tác, dịch chuyển tính đương thời ấy sang việc hòa mình vào đời sống nông binh, trở thành một người thầy-họa sỹ kháng chiến trụ cột trước khi mất năm 1954 trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tua nhanh tới sau Đổi Mới, làn sóng hội nhập và toàn cầu hóa đã đẩy “tính đương thời” sang một kỷ nguyên mới. Nhiều thế hệ nghệ sỹ bắt đầu rời bỏ khung toan để đến với những hình thức nghệ thuật thị giác đa dạng và mới mẻ như nghệ thuật sắp đặt, trình diễn hay ảnh động. “Nghệ thuật ý niệm” trở thành một khái niệm chính thống, bổ sung và thách thức lối thực hành và giảng dạy giá vẽ trường quy truyền thống. Một câu hỏi hiện sinh lớn được đặt ra: vậy, trong thời đại này, chỗ đứng nào dành cho chủ nghĩa hình thái của mỹ thuật hàn lâm? Ý niệm và hình họa có còn đi chung được với nhau nữa không? Tính đương thời của di sản Tô Ngọc Vân nói riêng, và Trường Mỹ thuật Đông Dương nói chung, nên được nhìn nhận thế nào?

“Hình vang vọng ý” có thể được coi như một nỗ lực khiêm tốn từ đội ngũ giám tuyển để đi tìm lời giải, một bài luận dưới dạng thức một triển lãm. Chúng tôi muốn thử kiến thiết một cuộc đối thoại giả tưởng xuyên thế hệ giữa Tô Ngọc Vân và các họa sỹ đương thời ‒ đều là những thế hệ sau của trường Yết Kiêu, từ Kim Bạch (sn. 1938) đến Xuân Lam (sn. 1993) ‒ thông qua những lát cắt thực hành của họ. Dù là sơn dầu, sơn mài, lụa, giấy hay đa chất liệu, những nghệ sỹ này đều có những điểm chung với (hoặc kế thừa từ) cách tiếp cận của Tô Ngọc Vân ‒ được hiện lộ rõ rệt từ những ký họa của ông. Những điểm chung này được liên kết lại trong 4 gian trưng bày, với sự khẳng định mối quan hệ mật thiết giữa hình và ý trong mỹ thuật.

Điều này chứng minh rằng, dù ở quá khứ hay hiện tại, kỹ thuật hình họa vẫn luôn chứa đựng tiềm năng giúp người nghệ sỹ gợi mở tri thức, thấu hiểu đối tượng nghệ thuật và tạo lập những trải nghiệm mới.”

Ace Lê & Lê Hoàng Nam Phương, Giám tuyển triển lãm

Credits:
Triển lãm “Hình vang vọng ý – Đối thoại cùng Tô Ngọc Vân | Figuring a shape – In dialogue with To Ngoc Van”

Tổ chức: Phù Sa Art Foundation & Lân Tinh Foundation
Giám tuyển: Ace Lê & Lê Hoàng Nam Phương
Trợ lý giám tuyển: Tâm Phạm, Vân Biết Bay
Quản lý bộ sưu tập: Đào Thị Phượng
Marketing: Quảng Bùi
Thiết kế triển lãm: ChuKim
Thiết kế đồ họa: Cao Quốc Huy, Đức Tuấn, Hân Nguyễn
Thi công: AFOTECH

Đặc biệt cảm ơn: các nghệ sỹ Kim Bạch, Phan Cẩm Thượng, Đặng Xuân Hòa, Duy Hòa, Triệu Phương, Lê Thúy và Xuân Lam, cùng các nhà sưu tập và đối tác đã hỗ trợ cho công tác tổ chức triển lãm.